Motorine gelen zam, maliyeti nasıl etkiliyor?

Motorin çok geniş bir sahada maliyet unsunur olarak karşımıza çıkıyor. Petrol fiyatları, motorin üretim maliyetini doğrudan etkileyen en önemli faktör. Petrol fiyatları, arz ve talep, siyasi ve ekonomik gelişmeler, üretici ülkelerin politikaları, döviz kurları, vergiler ve akaryakıt piyasasındaki rekabet gibi birçok değişkene bağlı olarak dalgalanıyor.

Motorin tüketimi, araç sayısı, araç tipi, araç performansı, yakıt kalitesi, yakıt fiyatı, vergi politikaları, iklim koşulları, trafik yoğunluğu ve sürüş alışkanlıkları gibi birçok faktöre bağlı olarak değişiyor.

Türkiye'de motorine bağlı sektörlerin başında otomotiv sektörü geliyor. Türkiye'de 2023 yılında yaklaşık 1,4 milyon araç üretilmiş ve bunların yüzde 74'ü uluslararası pazarlara ihraç edilmiştir. Türkiye'de üretilen araçların yaklaşık yüzde 40'ı dizel motorludur. Bu nedenle, motorin tüketimi otomotiv sektörünün performansı ve rekabet gücü üzerinde etkilidir. Motorin fiyatları, araç satışlarını, araç tercihlerini, araç kullanımını ve araç bakımını etkileyebilmektedir. Motorin kalitesi, araçların çevresel etkisini, yakıt verimliliğini, motor ömrünü ve emisyon seviyelerini etkileyebilmektedir.

Lojistik ve ulaştırma

Lojistik ve ulaştırma sektörü de en fazla motorin kullanılan sektörlerden. Türkiye'de lojistik ve ulaştırma sektörü, karayolu, demiryolu, denizyolu, havayolu ve boru hattı gibi farklı modlardan oluşuyor. Karayolu taşımacılığı, Türkiye'de lojistik ve ulaştırma sektörünün en büyük payına sahip. Türkiye'de 2023 yılında 23,5 milyon araç trafiğe kaydoldu. Bunların yüzde 16'sı kamyon, kamyonet, otobüs ve minibüs gibi ticari araçlar. Ticari araçların büyük bir kısmı dizel motorludur. Bu nedenle, motorin tüketimi lojistik ve ulaştırma sektörünün maliyeti, verimliliği, kalitesi ve sürdürülebilirliği üzerinde etkilidir. Motorin fiyatları, taşıma ücretlerini, taşıma talebini, taşıma modu seçimini ve taşıma rotasını etkileyebilmektedir. Motorin kalitesi, taşıma güvenliğini, taşıma hızını, taşıma kapasitesini ve taşıma çevresel etkisini etkileyebilmektedir.

Tarım sektörü

Türkiye'de yaklaşık 62,5 milyon hektarlık tarım arazisi bulunuyor. Bunun yüzde 37'si ekili ve dikili alanlar. Türkiye'de tarım sektörü, bitkisel üretim, hayvansal üretim, su ürünleri ve ormancılık gibi farklı alt sektörlerden oluşmaktadır. Tarım sektörü, gıda, tekstil, kimya, enerji ve biyoteknoloji gibi diğer sektörlerle de ilişkilidir.

Tarım sektöründe motorin tüketimi, tarımsal mekanizasyonun yaygınlığı ve gelişimi ile ilgilidir. Türkiye'de 1,9 milyon adet traktör bulunuyor. Bunların yüzde 99'u dizel motorlu. Bu nedenle, motorin tüketimi tarım sektörünün üretkenliği, kalitesi, karlılığı ve rekabet gücü üzerinde etkilidir.

Motorin fiyatları, tarımsal girdi maliyetlerini, tarımsal ürün fiyatlarını, tarımsal üretim miktarını ve tarımsal üretim desenini etkileyebilmektedir. Motorin kalitesi, tarımsal makine performansını, tarımsal makine ömrünü, tarımsal makine bakımını ve tarımsal makine emisyonlarını etkileyebilmektedir.

Akaryakıt tüketimi ne kadar?

Türkiye'nin günlük akaryakıt tüketimi 2020 yılında yaklaşık 60,4 milyon litre iken, 2022 yılında yaklaşık 65,4 milyon litre oldu. Bu, yaklaşık yüzde 8,3'lük bir artışa denk geliyor. Akaryakıt tüketimindeki artışın nedenleri arasında, araç sayısındaki artış, ekonomik büyüme, ulaşım talebindeki artış, turizm faaliyetlerindeki artış, enerji fiyatlarındaki değişim ve enerji politikalarındaki değişim gibi faktörler sayılabilir.

Akaryakıt tüketimindeki artışın sonuçları arasında ise, enerji ithalatı ve dış ticaret açığındaki artış, enerji güvenliği ve bağımlılığındaki azalış, çevre kirliliği ve sera gazı emisyonlarındaki artış, enerji verimliliği ve tasarrufundaki azalış gibi faktörler sayılabilir. Akaryakıt tüketimindeki artışın önlenmesi veya azaltılması için, alternatif enerji kaynaklarının ve araçların geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması, enerji verimliliği ve tasarrufu konusunda farkındalık ve teşvik yaratılması, ulaşım altyapısı ve planlamasının iyileştirilmesi, enerji fiyatlandırması ve vergilendirmesinin gözden geçirilmesi gibi önlemler alınabilir.

Motorine gelen zam maliyetleri arttırıyor

Motorin, üretim, ulaştırma, tarım gibi birçok sektörde kullanılan bir girdidir. Motorin fiyatlarındaki artış, bu sektörlerin maliyetlerini ve dolayısıyla ürün ve hizmet fiyatlarını yükseltmektedir. Bu da üretici fiyat endeksi (ÜFE) ve tüketici fiyat endeksi (TÜFE) gibi enflasyon göstergelerini olumsuz etkilemektedir.

Motorin, dizel motorlu araçlarda kullanılan bir yakıttır. Motorin fiyatlarındaki artış, araç sahiplerinin ve sürücülerinin yakıt harcamalarını artırmaktadır. Bu da ulaşım, seyahat, taşımacılık gibi kalemlerin fiyatlarını yükseltmektedir. Bu da enflasyonu arttıran bir talep şoku yaratmaktadır.

Motorin, petrolün damıtılmasıyla elde edilen bir üründür. Motorin fiyatları, petrol fiyatlarına bağlı olarak değişmektedir. Petrol fiyatları ise uluslararası piyasalarda dolar cinsinden belirlenmektedir. Dolar kurundaki artış, petrol ve motorin fiyatlarını yükseltmektedir. Bu da enflasyonu arttıran bir döviz kuru geçişkenliği yaratmaktadır.