Mâziden âtiye kültür hizmeti

Bazı müesseler dar ve kısıtlı imkânlara rağmen köklü hizmetlere mekân olur. Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı da gelenekten hız ve coşku alıp geleceğe uzanan müesseselerimizden. İlim, kültür ve sanat dünyamızın seçkin simaları Ekrem Hakkı Ayverdi ve Sâmiha Ayverdi'nin temelini attığı vakfın yeni dönem faaliyetlerini M. Nuri Yardım'a sorduk.

Sayın Yardım, Kubbealtı Kültür ve Sanat Vakfı bünyesinde yıllardan beri çeşitli alanlarda kültür ve sanat faaliyetlerinin yapılageldiğini biliyoruz. Bize vakfın kuruluundan, kurucularından ve gayesinden bahseder misiniz?

Yardım: Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı, ilk olarak Kubbealtı Cemiyeti adıyla 1970 yılında kuruldu. Bu yılda kurucuları arasında tanınmış edebiyat tarihiçisi Nihad Sami Banarlı da vardı. Ancak cemiyet, 1978 yılında vakfa dönüştürüldü. Vakfın kurucuları arasında Sâmiha Ayverdi, Ekrem Hakkı Ayverdi, İlhan Ayverdi, Mustahfa Tahralı, Bayram Yüksel, Uğur Derman, Ergun Göze, Kemâlettin Nomer ve Necati Tahralı bulunuyor. Vakfın gayesi, özet olarak "İlim, fikir ve san'atta Türk milletine has târihten gelen değerleri esas tutarak, nesilleri, millî bir düşünce ve san'at merkezi etrafında toplamaktır. Bu gayeye erişmek için ilim ve fikirde, san'atta, dilde, sosyal sahada ve neşriyatta muhtelif çalışmalar yapmaktır" şeklinde özetlenebilir.

Bu çalışmaları ana hatlarıyla açıklayabilir miyiz?

Yardım: Tabiî ki anlatmaya çalışayım. Mesela Kubbealtı'nın 31 yıldan beri devam eden akademik konferansları ve ilmî seminer ve sempozyumları ile sohbet toplantıları ve anma günleri en belirgin faaliyet alanı olarak dikkat çekici olmuştur. Ülkemizin seçkin aydınlarının iştirak ettiği bu faaliyetlerde, kültürümüzün, sanatımızın ve edebiyatımızın temel meseleleri ele alınmış, bu konulardaki problemler çözülmeye çalışılmış, çeşitli teklifler sunulmuştur. Adeta açık bir üniversite olarak faaliyet gösteren vakfın konferans salonu, milletimizin serbestçe girebildiği ve yararlanabildiği bir mektep olmuştur. Bugün de bu konferanslar 15 günde bir Cumartesi günleri devam etmektedir. Konferanslarda memleketimizin yine tanınmış ilim, fikir, sanat ve edebiyat ustalarını davet ediyor, onlardan yetişen genç neslin istifade etmesini sağlıyoruz.

Yayıncılık alanında da iddialısınız..

Yardım: Bünyemiz dahilinde, kültür hayatımıza önemli eserler kazandıran Kubbealtı Neşriyatı arasında çok değerli külliyatlar ve kitaplar yayınlanmaktadır. Başta Sâmiha Ayverdi olmak üzere, Nihad Sami Banarlı, Safiye Erol, Ali Fuad Başgil'in külliyât ve eserlerini yayınlamaktayız. Hat, tezhip, minyatür ve mûsıkî ile alakalı sanat kitaplarımız büyük ilgi görmektedir. Prof. Dr. Mühiddin Serin'in "Hattat Şeyh Hamdullah, Hattat Aziz Efendi, Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Hulûsi Efendi ve Halim Efendi'nin en seçkin meşk murakkaları, ile Hat Sanatı ve Meşhur Hattatlar isimli eserleri bu sanatımızın yeniden canlanmasında ve yaygınlaşmasında büyük bir boşluğu doldurmuştur.

Bu yıl Safiye Erol'un kitaplarını hazırladınız...

Yardım: Safiye Erol biliyorsunuz Ciğerdelen romanıyla bilinen, edebiyatımızın büyük bir değeri. Onun bu ünlü romanı dışındaki diğer roman ve eserlerini de yayınladık. Külliyat olarak bütün eserleri bizde çıkıyor. Özellikle "Çölde Biten Rahmet Ağacı" geniş alaka gördü. Ramazan ayında yazılan ve İslam tarihi ile Hazret-i Peygamber'in anlatıldığı eser, dinî edebiyatımızın adeta bir şaheseri. Şimdi yazarımızın Makaleleri'ni yayına hazırlıyoruz, arkasından Erol'un hikâyeleri gelecek. Böylece 7 eserini gün ışığına çıkarak unutulan bu büyük kıymeti, edebiyat dünyamıza yeniden kazandırıyoruz.

Kültür ve sanat kurslarınıza da büyük ilgi var sanıyorum.

Yardım: Hem de nasıl. Beş ayrı dalda düzenlediğimiz kurslarımız gerçekten çok faydalı ve verimli oluyor. Tezhip, musıki, hat sanatı, Osmanlı Türkçesi ve diksiyon kurslarımız devam etmektedir. Tezhip kursumuza Kütahya'dan gelen öğrenciler bile var. Her kursumuza genç-yaşlı toplumun değişik kesimlerinden insanlar iştirak etmektedir. Musıki kursumuzu yıllar öncesinden değerli müsıkişinas Münir Nureddin Selçuk başlatmıştı. Şimdi Yusuf Ömürlü devam ettiriyor. Kezâ önümüzdeki yıl, kurslarımızın sayısını arttırmayı düşünüyoruz.

Sizin edebiyat ve dil meraklıları ile kültür çevreleri tarafından merakla beklenen bir çalışmanız var. Misalli Büyük Türk Lügati. Lügatin yayın hazırlığı hangi safhada?

Yardım: Okuyucularınıza müjdeyi verebilirim. İnşaallah önümüzdeki yıl içinde hazırlığı 25 yıldan beri devam eden ve sahasında en geniş bir sözlük hüviyetinde olan "Misalli Büyük Türk Lügati" Türk insanının kütüphanesindeki özel yerini alacaktır. Türk dilinin başlangıçtan günümüze geçirdiği merhalelerin örneklendirileceği lügat, bugüne kadar bu sahada yapılan çalışmaların en genişi olacağı gibi çok büyük bir boşluğu da doldurmuş olacak. Biliyorsunuz memleketimizin en seçkin dil ve edebiyat âlimlerinden oluşan Kubbealtı Dil Akademisi, 1 Haziran 1971 tarihinde kurulmuştu. Sâmiha Ayverdi, Nihad Sâmi Banarlı, Tahsin Banguoğlu, Kaya Bilgegil, Faruk Nafiz Çamlıbel, Abdülkadir İnan, Orhan Seyfi Orhon, Fevziye abdullah Tansel, Faruk Kadri Timurtaş ve İlhan Ayverdi'den kurulan bu akademiye Ekrem Hakkı ayverdi, Nermin Pekin ve Prof. Dr. Kemâl Eraslan, üç üyenin vefatı üzerine dahil oldular. Dil bahsinde Faruk Kadri Timurtaş başkanlığında kurulan komisyonda "Misalli Büyük Türk Lûgatı" hazırlanması karara bağlanmış ve 1976'dan itibaren de bu karar doğrultusunda çalışmalar İlhan Ayverdi idâresinde devam ederek günümüze kadar gelmiştir. İnşaallah bu çalışma en yakın zamanda tamamlanmış olacak ve bu sahadaki kültürel boşluk dolmuş olacak.