Libya paramparça

Libya'da son altı ayda çeşitli cephelerde yaşanan gelişmeler, askeri ve siyasi haritanın 2016 yılına göre hayli değişmesine yol açtı. Muammer Kaddafi ve rejiminin Ekim 2011'de devrilmesinden bu yana siyasi birliğin sağlanamadığı Libya'da 2017 yılının ilk altı aylık bölümünde önemli değişiklikler oldu.
Bu dönemde Tobruk merkezli Temsilciler Meclisi (TM) tarafından desteklenen General Halife Hafter'e bağlı güçler, Bingazi'yi tamamen kontrol altına aldıktan sonra ülkenin güney kesimlerine doğru ilerleme kaydetti. Hafter güçleri, elde ettiği kazanımlarla ülkenin üçte birinde kontrolü sağladı.
Başkent Trablus ise Ulusal Mutabakat Hükümeti (UMH) ile Ulusal Kurtuluş Hükümeti güçleri arasında mücadeleye sahne oldu. Fayiz Es-Serrac liderliğindeki UMH, 30 Mart 2016'dan bu yana ilk defa Trablus'ta kontrolü ele aldı. Başkentte elde edilen başarıya rağmen UMH güçlerinin ülkenin orta ve güneyindeki etki alanı azaldı.
Hafter güçlerinin kazanımları
UMH'ye bağlı "Üçüncü Kuvvet"in mayıs ayında Brak eş-Şatii Hava Üssü'ne düzenlediği saldırıyla ülkenin güneyindeki tansiyon yeniden yükseldi. Bölgedeki kabile şeyhleri, ileri gelenler ve sivil toplum kuruluşları, ateşkesi ihlal eden "Üçüncü Kuvvet"ten bölgeyi terk etmesini istedi.
UMH Başkanlık Konseyi de saldırıyı kınayarak, Savunma Bakanı Mehdi el-Bergusi ile Üçüncü Kuvvet komutanı Cemal et-Turki'nin, "ateşkesi ihlal edenler belirlenene kadar" gözaltında tutulacağını duyurdu.
Üçüncü Kuvvet'in bölgeden çekilmesinin ardından Hafter liderliğindeki güçler misilleme olarak Barka bölgesinin en önemli hava üssü konumundaki Temenhint'te kontrolü sağlayarak etki alanını bölgenin merkezi Sebha kentine kadar genişletti.
Trablus bölgesindeki gelişmeler
Başkent Trablus bölgesindeki gelişmeler ise Misrata Tugaylarının, UMH'yi ve Ulusal Kurtuluş Hükümeti'ni destekleyenler olarak bölünmesiyle şekillendi. Başta Haysem et-Tacuri'nin yönettiği Trablus Devrimcileri Tugayı ile Abdulgani el-Kikli liderliğindeki Caydırıcı Güç olmak üzere UMH taraftarı birlikler Misrata Tugaylarını yenilgiye uğrattı. Böylece Serrac liderliğindeki UMH, Trablus'ta kontrolü ele aldı.
Son dönemde yaşanan gelişmeler, Libya'nın askeri ve siyasi haritasını geçen yıla göre önemli ölçüde değiştirdi. Bugünkü haritada Hafter'e bağlı güçlerin ülkenin doğu ve güney kesimlerinde geniş alanlarda kontrolü ele aldığı görülüyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Serrac ve Hafter ile başkent Paris yakınlarındaki La Celle Saint-Cloud kentinde yaptığı görüşmenin ardından tarafların ülkede ateşkes sağlanması konusunda anlaştığını açıkladı.
Libya'daki iktidar mücadelesi
Libya'da 17 Şubat 2011'deki ihtilalin ardından yaşanan siyasi istikrarsızlık ve karşıt gruplar arasındaki çatışmalar sonucu biri Tobruk'ta Temsilciler Meclisi, diğeri Trablus'ta Milli Genel Kongre (MGK) olmak üzere iki meclis ve rakip yönetim ortaya çıkmıştı.
Uluslararası ara buluculuk girişimleri kapsamında Mayıs 2017'de Abu Dabi'de bir araya gelen Trablus'taki Türkiye'nin desteklediği Serrac ile Mısır ve Suudi arabistan'ın desteğini alan Tobruk'taki General Hafter, 6 ay içinde genel seçimlerin yapılması ve UMH Başkanlık Konseyi'nin yeniden yapılandırılması konularında anlaşma sağlamıştı.