Kâbe'de 2.5 milyon kişi namaz kılacak

RECEP BAHAR - MEKKE
Tarih boyunca birçok tamirata, yeniliğe ve genişletmeye sahne olan Mescid-i Haram, çok kapsamlı bir değişimden daha geçiyor. Beytullah'ı genişletme projesinin inşaat alanında sadece Arapça olarak yazılan orijinal adı şöyle: “İki Harem-i Şerif'in Hizmetkârı Kral Abdullah ibn-i Abdülaziz Mescid-i Haram ve Eklerini Genişletme Projesi.”
Biz de genişletme çalışmalarının nasıl gittiği konusunda inşaat alanında mühendislerle ve işçilerle sohbet ettik, herhangi bir sorunla karşılaşmadan fotoğraflarımızı çektik. Mühendis ve işçi arkadaşların bu görkemli yapı hakkında bizi bilgilendirmek için birbiriyle yarıştıklarını burada zikretmem gerek! Mısırlı bir mühendis, projenin ilk aşamasıyla halen 356 bin metrekare olan Mescid'in alanının 400 bin metrekareye çıkacağını ifade etti. İki minareyle birlikte dev bir Kral Abdullah Kapısı da inşa ediliyor. Yeni minareler ise inşa edilmiş durumda. Böylece Beytullah'taki minare sayısı şimdiden 11'e çıktı.
Suudi iki genç halen Mescid-i Haram'ın kuzeyinde gerçekleştirilen projenin (Bu nedenle, ‘Şimaliye Projesi' olarak anılıyor) maliyetinin net olarak 10.6 milyar dolar olduğunu ifade etti. Tavafın yapıldığı ‘metaf' alanı da genişletme projesine dahil edilmiş durumda ancak buradaki çalışmaya 2014 ya da 2015 yılında başlanması planlanıyor. Şimaliye bölümünde yapılan genişletme çalışmaları 2014 yılında tamamlanacak.

3-5 Türk işçi çalışıyor
Mısırlı Mustafa adlı işçiye, projede Türk çalışan olup olmadığını soruyorum. 3-5 tane var, diyor. İşçilerin çoğu Mısırlı... Bangladeş, Pakistan, Hindistan ve Afrika ülkelerinden gelen işçiler de Beytullah'ın inşasına emekleriyle katkıda bulunuyor. Proje sahasında Suudi gençleri işçi baretiyle görmek ise beni şaşırtıyor. Bunu kendilerine ifade ettiğimde, durumun normal olduğunu söylüyorlar. Galatasaray'ın Şampiyonlar Ligi'nde aldığı yenilgiler onları bir hayli üzmüş! Eklemekte yarar var, bu coğrafyada Suudiler genelde bu tür ağır işleri yapmıyor. Yasir kardeşim, mühendislerin ağırlı olarak Mısırlı olduğunu, Lübnanlı ve Suriyeli mühendislerin de projede çalıştıklarını kaydediyor. Yasir ayrıca projede Ramazan öncesinde 10 bin kişinin çalıştığını, Hac dolayısıyla bu rakamın 5 bine indiğini dile getirdi.
Daha önce Katar'da bir Türk inşaat firmasında çalışan Bangladeşli Ümran Ali ise, işçilerin ortalama ayda 1800 Riyal kazandıklarını (yaklaşık 900 TL) ifade etti. Maaşlar bu kadar düşük olunca Türk işçilerin orada çalışması zor. Oysa Kâbe'nin 3. genişletme projesinde Türk müteahhitleri önemli işler almışlardı ve işçilerimiz işlerini hakkıyla yerine getirmişlerdi.
Mescid-i Haram'ın genişletme çalışmaları 2020 yılına kadar sürecek. Proje çerçevesinde meşhur Hilton ve yanındaki Intercontinental otelleri de yıkılacak. 1990'lı yıllarda yapılan, yolu daralttığı için hacı adaylarının tepkisini çeken Kraliyet ailesi rezidansı ile misafirhaneleri de yıkımdan nasibini alacak. Çok da büyük bir hizmet olacak.  Kral Abdülaziz ise Mekke'ye geldiğinde çoktandır 602 metrelik dünyanın en yüksek ikinci binası olan (aynı zamanda dünyanın en yüksek oteli burada) ve 18. yüzyılda yapılan Ecyad Kalesi üzerine yapılan Ebrac El - Beyt (Türkçesi, Ev Kuleleri), bir başka ismiyle Mekke Kraliyet Hotel Saat Kulesi'nde ikamet ediyor.
Sonuç olarak Mekke'de bir yandan Mescid-i Haram genişletilirken, öte yandan bu kutsal kentin çehresi de, rengi de değişime uğruyor.