İngiltere basınından çarpıcı Türkiye yorumları

Financial Times gazetesi İngiltere savunma bakanı Geoff Hoon'un bugün Türkiye'ye gideceğini ve Irak'ın kuzeyden işgali konusunda kulis yapacağını duyuruyor. İngiltere savunma bakanının ziyaretinin, İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nin Türkiye'yi ikna kampanyasının bir parçası olduğunu belirten Financial Times, Türkiye'nin Irak'a yönelik saldırıya katkıda bulunup bulunmayacağı konusundaki belirsizliğin İngiliz yetkililere göre askeri planları yavaşlattığını kaydediyor. Gazete, "Eğer Türkiye, binlerce müttefik askerinin kendi topraklarını kullanmasına izin vermezse, Irak'ın karadan işgali büyük ölçüde güçleşecek" diyor.

Yakış'ın demecinin anlamı

Daily Telegraph gazetesi Dışişleri bakanı Yaşar Yakış'ın Musul ve Kerkük petrolleri üzerinde Türkiye'nin hakları konusunda yasal durumun ve anlaşmaların incelendiği yönündeki demecinin hem Washington hem de Arap ülkelerinde kaygı yaratacağını yazıyor. Gazete, "Türkiye, Irak petrol yatakları üzerinde hak iddia etmeye hazırlanıyor" başlıklı yazısına neredeyse yarım sayfa ayırmış. Yakış'ın açıklamasında Türkiye'nin hiçbir toprak iddiası olmadığını vurgulamasına karşın sözlerinin Ankara'daki Arap diplomatları kızdırdığını belirten Daily Telegraph, adının açıklanmamasını isteyen üst düzey bir Arap diplomatın "Yaşar Yakış Türkiye'nin gerçek niyetini dışa vuruyor. Türkler tehlikeli bir oyun oynuyor" dediğini aktarıyor. Ancak Daily Telegraph, Yakış'ın sözlerinin Ankara'daki Batılı diplomatlar tarafından daha çok Iraklı Kürtlere Bağdat'a karşı nihai bir savaşta Musul ve Kerkük bölgelerine göz dikmemeleri konusunda bir uyarı olarak yorumlandığını belirtiyor.

Musul petrolleri

Daily Telegraph, Türkiye'nin Irak petrolleri üzerindeki hak talebinin Osmanlı İmparatorluğunun birinci dünya savaşı sonunda yenilgisi ardından topraklarının parçalanmakta olduğu 1920'li yıllara dayandığını belirtiyor. Yeni kurulan Türkiye Cumhuriyeti ile İngiltere arasında imzalanan anlaşmaya göre Türkiye'nin Musul ve Kerkük üzerinde toprak talebinden vazgeçmesi karşılığında 25 yıl boyunca Irak'ın tüm petrol gelirlerinin yüzde 10'unu almasının öngörüldüğünü kaydeden Daily Telegraph, bu anlaşmanın 1958 yılında zamanın başbakanı Adnan Menderes tarafından Irak'a karşı iyiniyet gösterisi olarak askıya alındığını, ancak daha sonra gelen hükümetlerin anlaşmayı hayata geçirmeye çalıştıklarını ekliyor.