Farklı tellerden

Vehb b. Münebbih der ki; herhangi bir kulda o hasletler olmadıkça aklı tamam değildir. Bunun üzerine o hasletlerin dokuzunu sayıp onuncu haslete gelince şöyle dedi: "Onuncu hasletin ne olduğunu biliyor musun? Onuncu hasletle kulun cömertliği artmış ve zikri yücelmiştir. Onuncu haslet, bütün insanları kendisinden daha hayırlı görmesidir. İnsanlar kişinin yanında ancak iki grupturlar. O gruplardan biri kişiden daha faziletli ve daha üstündür. Diger grup kişiden daha şerir (hayırsız) ve daha düşüktür. Bu bakımdan kişi kalben bu iki gruba karşı da tavır gösterir. Eğer kişi kendisinden daha hayırlı birini görürse, ona tevazu gösterdiğinden dolayı sevinir ve onun mertebesine ulaşmayı temenni eder. Eğer kendisinden daha şerli birini görürse şöyle demelidir: 'Bu adamın kurtulması, benim de helak olmam mümkündür.' Bu bakımdan bu kişiyi sonundan korktuğu için şöyle derken görürsün: 'Belki bu adamın iyiliği içindedir. Bu ise o kişi için hayırlıdır. Ben bilmem! Umulur ki, onda, onunla Allah arasında şerefli bir ahlak bulasın! Allah o ahlaktan dolayı ona rahmet edip, tevbesini kabul etsin ve en güzel amellerle defterini kapatsın! Benim iyiliğim açıkta görülüyor ama bu durum benim için şerlidir'. Bu bakımdan yaptığı ibadetleri afetlerin yakmasından emin değildir." Sonra Vehb b. Münebbih dedi ki: "İşte bu durumda bulunan kişinin aklı kemale ermiş, bu kimse zamanın ehline baş olmuştur." (İhya-u Ulumid-din'den).

***

Nefsin mertebelerini okurken acaba ben hangi basamaktayım diye merak etmişizdir. Kimbilir belki bazen nefs-i emmare vahşi ormanlarındayızdır, bazen nefs-i levvamenin kendini levm eden (çekiştiren, paylayan) çukurlarında, bazense nefs-i mülhimenin ayaklarımızı yerden kesen rüyalarında. Belki böyle bir merak içinde bulunmamız ve nefsimizi kontrol altında tutmamız ilerlememize yardım eder.

***

İnsanların yazdıkları şeylerden imtihan olabileceklerini bazı şeyleri yazıdıktan sonra anladım.

Biz rahat rahat koltuklarımızda otururken birilerinin can, mal, namus emniyetleri için savaşları ve ölüme yürümeleri kalplerimizi ürpertmeli.

***

Bahar elvan elvan kokuları ile geldi fakat bazıları ona bile sevinemiyor. Dua etmemiz gerekli!