Bankalar vatandaşı teslim almış, işte çarpıcı rakamlar

TBB, "Mart 2021 Kredi Gruplamaları Raporu"nu yayımladı. Rapor, mevduat bankaları ile kalkınma ve yatırım bankalarının üç aylık kesinleşmiş, bağımsız denetimden geçmiş ve kamuoyuna yayımlanan verileri baz alınarak hazırlandı.

Rapora göre, mart sonu itibarıyla I. Grupta izlenen kredi miktarı 3 trilyon 229 milyar TL oldu. I. Gruptaki krediler, toplam kredilerin yüzde 85'ini oluşturdu. II. Grupta izlenen, yakın izlemedeki kredi miktarı 399 milyar TL olarak gerçekleşti. II. Grupta izlenen kredilerin toplam kredilere oranı yüzde 10 oldu.

Böylece canlı kredileri oluşturan I. Grupta ve II. Grupta izlenen kredi miktarı 3 trilyon 627 milyar TL olurken, canlı kredilerin toplam içindeki payı yüzde 95 düzeyinde gerçekleşti.

- Yeniden yapılandırılan ya da yeni bir itfa planına bağlanan kredilerin toplam kredilere oranı yüzde 5,7

Tahsili gecikmiş alacak olarak III., IV. ve V. Gruplarda sınıflandırılan, tahsil imkanı sınırlı, tahsili şüpheli ve zarar niteliğindeki krediler ise 138 milyar TL olarak kayıtlara geçti. Tahsili gecikmiş alacakların yüzde 76'sına özel karşılık ayrıldı. Genel karşılık olarak ayrılan tutar ise 83 milyar TL oldu. Genel karşılıkların II. Grupta sınıflandırılan kredilere oranı yüzde 21 oldu.

Özel karşılık, I. ve II. Gruptaki kredilere ayrılan karşılıkları; genel karşılık ise III., IV., ve V. Grup kredilere ayrılan karşılıkları ifade ediyor.

Yeniden yapılandırılan ya da yeni bir itfa planına bağlanan kredilerin toplamı 216 milyar TL olurken, bunun yüzde 92'si yakın izlemedeki kredilerden oluştu. Yeniden yapılandırılan ya da yeni bir itfa planına bağlanan kredilerin toplam kredilere oranı yüzde 5,7 şeklinde gerçekleşti.

- Kredilerin yüzde 95'i canlı kredilerden oluşuyor

Karşılıklar yönetmeliğine (Kredilerin Sınıflandırılması ve Bunlar İçin Ayrılacak Karşılıklara İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik) göre I. ve II. Grupta sınıflandırılan krediler canlı kredi, III., IV. ve V. Grupta tanımlanan krediler donuk alacak olarak ifade ediliyor. Böylece kredilerin yüzde 95'i de canlı kredilerden oluşuyor.

Yönetmeliğe göre I. Grup (Standart Nitelikli Krediler), ödemeleri süresinde yapılan veya otuz günden fazla gecikmeyen, gelecekte de geri ödeme sorunları beklenmeyen, teminatlara başvurulmaksızın tamamen tahsil edilebilecek nitelikte olan krediler olarak tanımlanıyor.

II. Grup (Yakın İzlemedeki Krediler) de makroekonomik şartlardaki veya borçlunun faaliyet gösterdiği sektörlerdeki veya bunlardan bağımsız olarak borçluya ilişkin olumsuz gelişmeler nedeniyle borçlusunun ödeme gücünde veya nakit akımında olumsuz gelişmeler gözlenen ya da bunun gerçekleşeceği tahmin edilen krediler olarak ifade ediliyor.

III. Grup (Tahsil İmkanı Sınırlı) Krediler ise teminatların net gerçekleşebilir değerinin veya borçlunun özkaynaklarının borcun vadesinde ödenmesini karşılamada yetersiz bulunması nedeniyle teminata başvurulmaksızın tamamının tahsil imkanı sınırlı olan ve gözlenen sorunların düzeltilmemesi durumunda zarara yol açması muhtemel olan krediler olarak belirtiliyor.

IV. Grup (Tahsili Şüpheli) Krediler, anaparanın ve/veya faizin tamamının kredi sözleşmesinde yer alan hususlar çerçevesinde teminata başvurulmaksızın tahsilinin sağlanamayacağı muhtemel olan krediler şeklinde ifade ediliyor.

V. Grup (Zarar Niteliğindeki) Krediler ise borçlusunun kredi değerliliğinin tümüyle ortadan kalkmış olması nedeniyle tahsil beklentisi bulunmayan veya toplam alacak tutarının ancak ihmal edilebilir bir kısmının tahsil edilmesi beklenen krediler olarak tanımlanıyor.