Antalya ekonomisi afet yaşadı

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO) Ekim ayı Olağan Meclis Toplantısı, TOBB Başkanı Rifat Hisarcıklıoğlu'nun katılımıyla gerçekleşti. Toplantıda konuşan ATSO Başkanı Davut Çetin, Temmuz ayında Türkiye'de ticarethanelerin elektrik tüketiminde yıllık yüzde 11.5 azalma olduğuna dikkat çekerek, "Antalya'da ise yüzde 44 gibi büyük bir düşüş yaşadık. İlk 9 ayda Türkiye KDV tahsilatı yüzde 7 artarken, bizde yüzde 54 düşüş gerçekleşti. Mayıs ayında Türkiye kayıtlı 4A çalışan sayısı geçen yıla göre 295 bin kişi azalmıştı, bunun yarısı Antalya kaynaklıydı. Ekonomik destekler sayesinde Temmuz ayında Türkiye'de kayıtlı istihdam arttı. Türkiye genelinde istihdam 234 bin artarken, Antalya'da Temmuz ayı itibarıyla halen 123 bin kişilik istihdam kaybı vardır" ifadelerini kullandı. Antalya'nın Nisan ve Mayıs ayından bu yana büyük bir mücadelenin içinde olduğunu vurgulayan Davut Çetin, "Antalya 2016'da turizmden bir yara almıştı, geçen yıl ancak toparlandık, ama bu yıl da pandemiyle karşı karşıya kaldık. Antalya turizmi güvenli turizm sertifikasıyla birçok ülkeye göre başarı göstermiştir. Fakat geçen yıl bu dönemde 14.5 milyona yaklaşan ziyaretçi sayımız, bu yıl 3 milyon 200 bine gerilemiştir. Ziyaretçi sayısı yüzde 78 azalırken, fiyat indirimleri nedeniyle gelir kaybımız yüzde 85-90 civarındadır" ifadesini kullandı.

Hükümet afet desteği vermeli

Komitelerin Antalya ekonomisinin afet yaşadığını, hükümetin sektörlere afet desteği vermesi gerektiğini söylediğini kaydeden Çetin, "Biz Mayıs ayında bugünleri öngördük, bilimsel çalışmalarla raporladık. Turizmde bu noktaya geleceğimizi Mayıs ayında söyledik ve sektörlere göre seçici destekler istedik. Elbette ki birçok destek sağlandı, işletmelerimizin çoğu kredi ve istihdam desteğinden faydalandı. Fakat maalesef tam bir seçici destek sistemi uygulanamadı. Bu dönemde pandemiden en fazla etkilenen sektörler havayolları, konaklama, seyahat acentaları, turizme bağlı hizmet sektörleri, turizme yönelik hediyelik eşya, giyim sektörü gibi perakende sektörü, turizm taşımacılığı ve oto kiralama, restoran ve kafeler, eğlence sektörü, kişisel bakım sektörleri, AVM perakendecileri, özel eğitim kurumları, fuarcılık gibi sektörlerdir. Bu sektörlerde verilen destekler yetersiz kalmaktadır" diye konuştu.

Kira sorunu da çözüm bekliyor

Kira sorununun tam olarak çözülmediğine değinen Başkan Çetin, "Kira stopajı gecikmeli olarak düşürüldü, bununla birlikte kapanan ve büyük ciro kaybı yaşayan şirketlerin kira derdi bitmemiştir. Belediyelerin, Milli Emlak'ın kiralarında bile çözüm sağlanamadı. Bu şirketlere kira desteği dışında elektrik gibi genel giderleri için de destek verilmeliydi. Birçok ülkede işletmelere bütçeden nakdi hibe desteği sağlandı, bizde ise destekler, kredi ve işsizlik fonu kaynaklı istihdam destekleri ağırlıklı oldu. Kredi desteklerinde seçici destek sistemi tam uygulanmadığı için, bir kısım kredi altına ve dövize gitti. Seçici destek sistemi uygulansaydı ekonomi ve sektörlerimizin durumu daha iyi olurdu. Meclis gündeminde olan torba yasada sektörlerimiz için vergi ve prim ertelemesi bekliyorduk. Fakat bu dönem ödemelerinde bir erteleme yapılmadı, eski borçların tekrar yapılandırılmasına gidildi. Oysa mücbir sebep kapsamındaki sektörlerde ödemeler ertelenmeliydi. Bir tarafta pandemi nedeniyle kapalı kalmış, cirosunun büyük kısmını kaybetmiş işletmeler, diğer tarafta ciro artış rekoru kıran işletmeler var. Bunların aynı kefeye konması doğru değildir. Sektör ayrımı yapılmadan eski borç yapılandırması, hem pandemiden etkilenmiş işletmelere, hem de vergisini-primini düzenli ödeyenlere haksızlıktır. Zaten önceki 4-5 yapılandırmada tahsilat oranı yüzde 40'ı geçmemiştir. Bu uygulamaların ticaret ve ödeme ahlakını, adalet duygusunu olumsuz etkilediği ortadadır" dedi.