ANALİZ - AB zirvesinde mecburi uzlaşma

 

RECEP BAHAR / HABER ANALİZ

 

Avrupa Birliği (AB) liderleri, Brüksel'de 5 gün süren zirvede koronavirüs salgınından en fazla zarar gören İtalya, İspanya ve Portekiz'in öne çıktığı Güney Avrupa ülkelerinin desteklenmesi amacıyla oluşturulacak 750 milyar Euro'luk 'Koronavirüs Destek Fonu' üzerinde anlaştı. Liderler ayrıca 1.1 trilyon Euro'luk 7 yıllık AB bütçesi konusunda da uzlaşmaya vardı. Geçtiğimiz Cuma günü öğleden sonra başlayan ve Salı sabahı sona eren son 20 yıl içindeki en uzun zirvede, bu paranın 390 milyar Euro'sunun hibe, 360 milyar Euro'sunun ise kredi olarak dağıtılması kararlaştırıldı.
Uzlaşmanın gelmesinde zirvenin uzaması etkili oldu zira AB'nin 27 üyesinin lideri, müzakere etmekten bitap düşmüştü! Anlaşma ile AB, ABD'de 1929'da patlak veren Büyük Bunalım'dan bu yana dünya ekonomisini en fazla etkileyen kriz olarak öne çıkan koronavirüs salgınının yol açtığı tahribatı bir nebze de olsa düzeltme imkanına kavuştu. Birlik içindeki uzlaşmazlık AB'nin geleceğini tehlikeye atacak bir noktaya gelmişti. Salı sabaha karşı düzenlenen basın toplantısında konuşan Avrupa Komisyonu Başkanı Alman Ursula ven den Leyen, uzun müzakerelerin gösterilen gayrete değdiğine işaret ederek, AB'nin krize reaksiyon göstermede 'geç ve yetersiz' kaldığı söylemini doğru bulmadığını savundu. 

 

En kısa tweet!

 

Belçikalı siyasetçi Avrupa Konseyi Başkanı Charles Michel de, çetin pazarlıklara sahne olan 91 saat, 20 dakikalık zirvede yerel saatle Salı sabahı 05.15'te varılan anlaşmayı tek kelimelik Twitter mesajıyla "Deal - Anlaşma!" diyerek duyurdu. AB'nin önümüzdeki 7 yılı kapsayan 1.1 trilyon Euro'luk bütçesi kapsamında oluşturulan fonun Avrupa Parlamentosu tarafından da onaylanması gerekiyor.

Almanya ve Fransa'nın girişimiyle hazırlanan koronavirüs kurtarma paketindeki 750 milyar Euro'luk fonun üçte birinin salgından en fazla etkilenen ülkelere kredi olarak verilmesi, geri kalan 500 milyar Euro'nun da hibe edilmesi öngörülüyordu. Ancak Tutumlu Dörtlüler olarak bilinen İsveç, Danimarka, Avusturya ve Hollanda'ya ek olarak Finlandiya, bu paranın siyasiler tarafından doğru kullanılmayacağı endişesiyle hibe miktarına karşı çıktı.

 

Başbakanlar kapıştı

 

Hollanda Başbakanı Mark Rutte'nin liderliğindeki grup, 375 milyar Euro'luk limitte ısrar etti ve bunun belli koşullara bağlanmasını istedi. İtalya ve İspanya gibi ülkeler ise 400 milyar Euro'nun altına inmedi. İtalya Başbakanı Conte, Rutte'yi "Böyle davranarak ülkende kahraman olabilirsin ancak dayanışma zafiyeti nedeniyle Avrupa'nın geri kalan kısmında suçlanırsın" diyerek, uyardı.

 

Rekora az kalmıştı!

 

Cuma günü başlayan ve iki gün sürmesi planlanan Brüksel Zirve böylece 25 dakikalık arayla AB tarihinin en uzun zirvesi unvanını kılpayı kaçırdı. En uzun zirve 91 saat 45 dakikayla 2000 yılında düzenlenen Fransa'nın Nice kentindeki zirve olmuştu.

 

Macron masaya yumruğunu vurdu!

 

İç politikada zor günler geçiren ve Mayıs 2022'deki cumhurbaşkanlığı seçimlerini yeniden kazanma ihtimali düşen Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un bir aşamada masaya yumruğunu vurarak, 'Tutumlu Dörtlüleri' Avrupa projesini tehlikeye atmakla suçladığı bildirildi. Diğer bir anlaşmazlık konusu ise yardım alacak ülkelerin hukukun üstünlüğü ilkesine saygı göstermesi şartının getirilmek istenmesi oldu. Macaristan ve Polonya, yardımın belli demokratik ilkelere uyulması şartına bağlanması halinde kurtarma paketini veto etme tehdidinde bulundu. Macaristan Başbakanı Orban, zirve sonunda yaptığı açıklamada, "Ülkemizin çıkarlarını iyi savunduk" dedi. Zirve sonunda hibe miktarı 390 milyar Euro olarak kararlaştırıldı. Üye ülkelerin çoğunluğunun karşı çıkması halinde birlik harcama planlarını geri çevirebilecek. Bu arada Fransa Cumhurbaşkanı Macron, Salı sabahı Almanya Başbakanı Merkel ile düzenlediği basın toplantısında, anlaşmayı "Bu kurtarma paketi, Avrupa için tarihi değişim ve bir gün" diye niteledi. Merkel de, "Avrupa, alışılmadık durumlara karşı alışılmadık cevaplar verebileceğini göstermiştir. Ancak Avrupa Parlamentosu'nda da çok zorlu tartışmalar yaşanacağı açıktır" diye konuştu. Belçika Başbakanı Sophie Wilmes de, "AB geleceği için daha önce hiç bu kadar yatırım yapmamıştı" dedi. Öte yandan anlaşmaya varılmasıyla birlikte Euro, ABD Doları karşısında değer kazanarak, 1.145'e çıktı.