Allah'ı tanıma ilmi kalbî bir keyfiyettir

Allah, kullarının kalbine tecelli eder. İsimleri ile tecelli eder. Sıfatları ile tecelli eder. Zat-ı Barisi ile tecelli eder. Rabbimiz ne ile beraber bize tecelli ederse biz o yönü ile o Rabbi tanırız. Onun için Allah'ı çokça anmak, zikretmek, O'na ibadet etmek, O'nu tanımak için anahtardır.  Ayette, "Beni zikret Ben de seni zikredeyim" (Bakara, 2/152) buyuruyor. Bunun anlamı şudur; "Sen Rabbini ne kadar tanırsan O da seni o kadar tanır. Seni ne kadar tanırsa da zâtını sana o kadar tanıtır." Bir başka ifade ile sen O'nu ne kadar sayarsan, Rabbin de sana zâtını o kadar tanıtır.Allah'a kul olmayan bir insanla, ubudiyetle hayatını değerlendiren insanın Allah'ı tanıması ve de anlatması bir olur mu? Allah'ı tanımak bir hâldir. Kalbî bir olaydır. O kalbî olaylar marifetle aşılacağı için marifet ilminin tek anahtarı da ibadettir. "Efendim, okuyarak biz bu işi elde edemez miyiz?" El- cevap; edemezsin. Hiç mümkün değil.O bakımdan dikkat edin, velilerin büyüğü de ümmidir, Risaletin sahibi Peygamber Efendimiz de (sav) ümmidir. İkisi de okuma yazma bilmez. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) de okuma yazma bilmez. Üveysü'l Karani de okuma yazma bilmez. Peki efendim reis-i evliya olan zat ne ile okumuştur? İbadetle okudu. Neyi okudu? Kalbine tecelli eden Rabbini okudu. O Rab onun kalbine isimleri ile tecelli etti, oradan Rabbini tanıdı; esma-i ilahisinden Rabbini tanıdı; sıfat-ı barisiyle tecelli etti; sıfat-ı bariden O Rabbi tanıdı, hâline göre zâtıyla tecelli etti, O Rabbini, Zât-ı barisi ile tanıdı.